A Change of Guard

សូមស្តាប់វិទ្យុសង្គ្រោះជាតិ Please read more Khmer news and listen to CNRP Radio at National Rescue Party. សូមស្តាប់វីទ្យុខ្មែរប៉ុស្តិ៍/Khmer Post Radio.
Follow Khmerization on Facebook/តាមដានខ្មែរូបនីយកម្មតាម Facebook: https://www.facebook.com/khmerization.khmerican

Friday, 15 April 2016

A world of awe inspiring and pristine beauty under threat ...


by Mother Nature

NB: Read English text in the second part.




ផល្លាមកកោះស្រឡៅ ចាប់តាំងតែពីនាងនៅក្មេង។ នាងចងចាំថាពីការនេសាទនៅក្នុងព្រៃកោងកាងជាមួយនឹងឪពុករបស់នាង នាងដើររកក្តាមជាមួយនឹងបងប្រុស បងស្រីរបស់នាង ពិលបំពាក់លើក្បាលរបស់ពួកគេចែងចាំងព្រេចៗទៅលើទឹកដូចជាពន្លឺផ្កាយចែងចាំងលើមេឃខ្មៅងងឹតនាពេលសូរិយាលេចបាត់ទៅ។ នៅពេលយប់ នាងចូលចិត្តជិះទូកតាមព្រៃកោងកាង សម្លឹងមើលផ្ទៃទឹកដែលមានព្រះច័ន្ទពីរ មួយគឺនៅខាងលើនាង ឯមួយទៀតគឺជាស្រមោលដែលចាំងនៅក្នុងទឹកស្ថិតនៅខាងក្រោមនៃរបស់នាង។ នាងប៉ះផ្ទៃទឹកខៀវថ្លា ជាមួយចុងម្រាមដៃចង្អុលរបស់នាង បន្តិចម្តងៗរហូតដល់ព្រះច័ន្ទ និងផ្កាយរលាយបាត់ស្រមោលនៅតែកាំរស្មីចែងចាំលើផ្ទៃជលសារដ៏ល្វីងល្វើយ។

ពីរបីឆ្នាំមុននាងចូលចិត្តគយគន់ទេសភាព ដ៏ស្រស់ត្រកាលនៃព្រៃកោងកាងនាពេលរាត្រី ដោយ គ្រាន់តែទម្លាក់យុថ្កា នឹងទុកឲ្យទូករសាត់ទៅ នឹងបន្តែតអារម្មណ៍ ឲ្យអណ្តែតអណ្តូង ទៅតាមរលក ។ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីពួកគេ ចាប់ផ្តើមបូមខ្សាច់ក្នុងព្រៃកោងកាងនោះមក ជម្រៅទឹកចាប់ផ្តើមជ្រៅជាងមុន ចរន្តទឹកក៏កាន់តែខ្លាំងទៅៗ។ ត្រី ក្តាម ដែលមានទីជំរកនៅក្នុងព្រៃកោងកាងក៏ត្រូវបាត់បង់ ហើយផល្លា គ្រួសាររបស់នាង ក៏ដូចជាអ្នកគ្រប់គ្នានៅក្នុងកោះស្រឡៅ ដែលមានជីវភាពពឹងផ្អែកទៅលើការនេសាទត្រី និងក្តាម ក៏ទទួលបានផលកាន់តែតិចទៅៗ ជាងឆ្នាំមុនៗ។ ខ្សាច់ដែលត្រូវបានគេបូមយកនៅក្នុងព្រែកនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីផ្ទះផល្លានោះ ត្រូវបានគេចាប់ដាក់ក្នុងសាឡង់ធំៗអស់រយៈពេលជាង៧ឆ្នាំមកហើយនោះ ខ្សាច់ជិត៥០០លានតោនត្រូវបានដឹកទៅប្រទេសសាំងហ្គាពូរដើម្បីបង្កើន និងពង្រីកទំហំដី ដែលនេះដូចជាការដកហូតកម្មសិទ្ធិរបស់យើងទៅបាត់។ វាមិនគ្រប់គ្រាន់ទេ ក្នុងការដេញប្រជាពលរដ្ឋអោយចេញពីដីរបស់ពួកគេ ដើម្បីគម្រោងទំនប់វារីអគ្គសនី និងការដាំកៅស៊ូ និងអំពៅ ឥឡូវដីទាំងនោះកំពុងតែរលាយបាត់ នៅក្រោមបាតជើង របស់យើងបន្តិចម្តងៗ ដែលហាក់ដូចជា កំពុងតែធ្វើឲ្យយើងបាត់បង់នូវរឹសគល់នៃសាវតារបស់យើង។



ផល្លាបាននិយាយថា ដូចដើមកោងកាងអញ្ចឹង ឫសគល់របស់ពួកយើងគឺនៅក្នុងទឹក និងដី។ គាត់ដើរចូលទៅក្នុងព្រៃកោងកាងដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ជាមួយភាពសម្យសួនរបស់គាត់ ដើរជៀសមែកកោងកោងជ្រូងច្រាង យ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់បំផុត។ នាងដើរហាក់ដូចជានាងជាកម្មសិទ្ធិរបស់ព្រៃនេះអញ្ជឹង។ នៅពេលដែលនាងមានអារម្មណ៍ថាមិនសប្បាយចិត្ត រឺចង់គិតពីអ្វីនោះ នាងតែងតែមកព្រៃកោងកាងដើម្បីស្វែងរកការលួងលោម និងភាពកក់ក្តៅ។ នាងស្តាប់សម្លេងគ្រាប់ផ្កាធ្លាក់ចូលទៅក្នុងទឹក លាន់ពេញព្រៃ ហើយនាងដឹងថាវាជាផ្ទះរបស់នាង។ នេះគឺជាផ្ទះរបស់នាងដែល នាងខ្លាចថានាងនឹងបាត់បង់វាបើសិនជាការបូមខ្សាច់នៅតែបន្ត ។

Phalla came to Koh Sralau as a young girl. She remembers fishing in the mangrove forests with her father, searching for crabs at night with her brothers and sisters their headlamps shimmering on the water like stars glittering in the dark night sky. She loves to row out to the mangrove islands at night, gazing over the open water at the two moons, one hanging above her and the other reflected in the water just below her. She touches the glassy blue water with the tip of her index finger, and one by one the stars and the moon would disappear.

A few years ago it was possible for Phalla to anchor her boat and float peacefully at night around the mangrove islands. But since they started dredging the mangrove forests for sand the waters have deepened and the currents have become ever more strong. The fish and crab that make their home in the mangroves have also declined and Phalla and her family, like everyone in Koh Sralau, who depend on fishing and crabbing for their livelihood, are catching less fish and hauling in less crab than years before. The sand, which are being mined in estuaries not too far from where Phalla lives, are carved out of the ocean floor, piled on massive barges, and over the past seven years, over 500 million tons of sand has been shipped to Singapore, to enrich and enlarge the land mass of this island nation at the expense of our very own. It is not enough to remove people from their land for hydro dam projects and to plant vast swathes of rubber and sugar cane. Now, the land is literally crumbling beneath our feet and we are losing touch with where our roots belong.

Like the mangroves, our roots belong in the land and in the water, says Phalla. She walks through the mangroves with care and elegance, stealthily avoiding the masses of tangled roots. She walks as if she belongs here and she does. When she's feeling unhappy or wants to think and reflect she comes to the mangrove forest to find solace and comfort. She listens to the sound of the seeds falling in the water, echoing between the trees and she knows she is home. But this is the very home she fears she will lose if the sand dredging continues.

No comments: