Verdict on [Preah Vihear] temple back on schedule នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ ប្រកាស​រក្សា​សន្តិភាព​តាម​ព្រំដែន​ជាមួយ​កម្ពុជា​​

October 18, 2013 by Wanwisa Ngamsangchaikit
Read The Bangkok Post: Both sides vow to keep peace

BANGKOK, 18 October 2013: Deputy Prime Minister and Foreign Minister, Surapong Tovichakchaikul, said Wednesday the International Court of Justice (ICJ) will announce its judgement on the Preah Vihear temple border dispute between Thailand and Cambodia, 11 November.

Just days earlier, the minister had said the verdict would be delayed until February next year as it was understood the Court was busy with other pending cases.

That information turned out to be incorrect.

“The ICJ has delayed its hearings on the Chile-Peru dispute and has moved the Thai-Khmer dispute up its agenda…the Thai government will broadcast live the ICJ’s judgement together with a Thai translation,” the minister said in a correction to the media.

Either way, one party is going to be deeply disappointed by the court’s ruling. However, independent observers suggest a solution that unites the two countries would be the appropriate direction for the talks to take in the future. Cooperation would be better for business and would encourage political stability in the long-term in border areas.

The two countries should be able to share the asset to the benefit of their economies, while disputed land could be declared a neutral zone, free of military presence from both sides. The only economic value on the escarpment is tourism related and that would require cooperation between the two countries to open heritage trails that link Thailand’s northeast Khmer ruins to those of Angkor Wat with Preah Vihear temple as an excursion stop enroute.

The Thai Foreign Minister said he would chair a meeting of the Thai ad hoc committee to discuss measures to cope with the ruling, no matter what the result turns out to be. It would include future procedures for joint management of the Thai-Cambodian border.

In addition, the minister expressed strong confidence that Thailand and Cambodia would come to an understanding thanks to good relations with Cambodian Prime Minister Hun Sen.

Mr Surapong said he did not believe those who want to instigate unrest will be successful even if the judgement is unfavourable to Thailand.

“The present government is capable of holding talks with its Cambodian counterpart. It’s different from the previous government which ruined the bilateral relationship to the point that Cambodia had to take the issue to the international court,” he insisted.

In April this year, both Thailand and Cambodia presented their arguments to the court.

Preah Vihear Temple is situated on a ridge that marks the border of Thailand and Cambodia. The temple falls under Cambodian jurisdiction, but access is more convenient from the Thai side in Kantharalak district in Si Sa Ket, province in the lower Northeast region. The temple is 110 km from Si Sa Ket town and about 140 km north of Cambodia’s Angkor Wat.

In recent years, Cambodia has improved road access to the escarpment to allow tourists to visit the temple. However, the military stand-off makes trips risky. Only 8,000 trips by foreigners have been registered at the temple this year.

There is no access from Thailand which is seriously damaging tourism to the lower Northeast provinces that served as gateways for trips to the historical temple.

The long-term intention is to link the temple with trips to Siem Reap’s Angkor Wat.

ដោយ៖​ សុទ្ធ គឹមសឿន​ | ថ្ងៃសុក្រ ទី18 ខែតុលា ឆ្នាំ2013 | VOD

លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ (រូបភាពពី ហ្វេសប៊ុក)

កាសែត​បាងកក​ប៉ុស្តិ៍​ថៃ រាយការណ៍​ថា នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ នឹង​ធ្វើការ​ជាមួយ​ភាគី​កម្ពុជា ដើម្បី​រក្សា​សន្តិភាព​នៅ​តាម​ព្រំដែន បើទោះជា​សេចក្តីសម្រេច​តុលាការអន្តរជាតិ​ទី​ក្រុងឡាអេ​(ICJ) នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១១​ខែវិច្ឆិកា យ៉ាងណាក៏ដោយ​។​

​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ កំពុង​រៀបចំ​ការចរចា​ជា​ផ្លូវការ​មួយ​ជាមួយ​ភាគី​កម្ពុជា មុនពេល តុលាការ​អន្តរជាតិ​មួយ​​នេះ ប្រកាស​សេចក្តីសម្រេច​លើ​ជម្លោះ​ប្រាសាទព្រះវិហារ​។​លោកស្រី មានប្រសាសន៍​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហស្បតិ៍​ថា ប្រទេស​​​ថៃ និង​ប្រទេស​កម្ពុជា នឹង​ធ្វើការ​រួមគ្នា ដើម្បី​រក្សា​សន្តិភាព​នៅ​តាម​ព្រំដែន​។​លោកស្រី​បញ្ជាក់​ថា ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​ត្រូវ​​តែ​​ដោះស្រាយ​ជម្លោះ ដើម្បី​រក្សា​សន្តិភាព​នៅ​តាម​បណ្តោយ​ព្រំដែន​។​

​លោកស្រី យី​ង​ឡាក់ នឹង​បើក​កិច្ចប្រជុំ​ជា​បន្ទាន់​មួយ នៅ​ថ្ងៃ​ចន្ទ​សប្តាហ៍​ក្រោយ ដើម្បី​ពិភាក្សា​អំពី​សេចក្ដីលម្អិត​នៃ​ពាក្យ​ថា "​យន្ដការ​" ឆ្លើយតប​ទៅនឹង​សេចក្តីសម្រេច​របស់​តុលាការ​។​

​លោក Nutthavudh Photisaro អនុលេខាអចិន្ត្រៃយ៍​សម្រាប់​កិច្ចការបរទេសថៃ ឲ្យដឹងថា យន្ដការ​នោះ គឺ​រួមបញ្ចូល​ទាំង​វិធានការ ការទូត យោធា នយោបាយ និង​មធ្យោបាយ​ក្នុង​ការអនុលោម តាម​សេចក្តីសម្រេច​ដោយ​មាន​ផលប៉ះពាល់​ដល់​ទំនាក់ទំនង​រវាង​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​។

​ក្រសួង​ការបរទេស​ថៃ ទស្សន៍​ទាយ​ថា ចំណុច​បួន​យ៉ាង​សម្រាប់​សេក្តីសម្រេច​របស់​ICJ គឺ​ទីមួយ តុលាការ មិន​សិទ្ធិអំណាច​ក្នុង​ការសម្រេច​លើ​ករណី​នេះ ទី​ពីរ តំបន់​ត្រួតស៊ីគ្នា​នៅ​ក្បែរ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​ជា​របស់​កម្ពុជា  ទី​បី តុលាការ នឹង​សម្រេច​ថា ដី​​ក្បែរ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ ត្រូវបាន​កណត់​ដោយ​ប៉ារ៉ាម៉ែត្រ ដែល​កំណត់​ដោយ​ខុទ្ទកាល័យ​របស់​ថៃ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦២  និង​ទី​បួន តុលា​ការ​នឹង​កំណត់​បន្ទាត់​ព្រំដែន​ថ្មី​សម្រាប់​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​។​

​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួងការបរទេស​កម្ពុ​ជា លោក កុយ គួង ប្រាប់​VOD​កាលពី​ថ្ងៃ​ព្រហ្ប​តិ៍ថា ភាគី​កម្ពុជា សង្ឃឹមថា តុលាការ នឹង​សម្រេច​ដោយ​យុត្តិធម៌ មិន​ឲ្យ​កម្ពុជា បាត់បង់​ទឹកដី និង​ក៏​មិន​ឲ្យ​កម្ពុជា រំលោភ​លើ​ទឹកដី​ប្រទេស​ថៃ​ដែរ​។​

​ភាគី​កម្ពុជា និង​ថៃ បាន​តទល់​គ្នា​ក្នុង​សវនាការ​របស់​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ដល់​ថ្ងៃ​ទី​១៩ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១៣​។​

​ក្រោយ​ពី​ការបកស្រាយ​តទល់​គ្នា​ជាមួយ ភាគី​ថៃ សារព័ត៌មាន​នៅ​កម្ពុជា ចុះផ្សាយ​ថា តុលាការ​អន្តរជាតិ​ទី​ក្រុងឡាអេ គ្រោង​​នឹង​ប្រកាស​សេចក្តីសម្រេច​រឿង​ដី​ទំហំ ៤.៦ គីឡូម៉ែត្រ​ក្រឡា ក្បែរ​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ នៅ​ចុង​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០១៣​នេះ​។​

​គោលការណ៍​គ្រឹះ​នៃ​កម្មវិធី​នយោបាយ​របស់ រាជរដ្ឋាភិបាល​នីតិកាល​ទី​៥ ចេញផ្សាយ​នៅ​ខែកញ្ញា​នេះ បង្ហាញថា រាជរដ្ឋា ភិបាល​កម្ពុជា បន្ត​ខិតខំ​ធ្វើ​ការតស៊ូ​តាម​ផ្លូវច្បាប់ នៅ​តុលាការ​យុត្តិធម៌​អន្តរជាតិ ដើម្បី​ឲ្យ​តុលាការ​មួយ​នេះ បកស្រាយ​សាលក្រម​ឆ្នាំ​១៩៦២ ស្តី​ពី​បូរណភាព​ដែនដី ដែល​ស្ថិត​នៅក្នុង​អធិបតេយ្យ​កម្ពុជា នៅ​តំបន់​ប្រាសាទ​ព្រះវិហារ​៕

​សរសេរ​មកកាន់​លោក សុទ្ធ គឹម​សឿន តាមរយៈ koemsoeunsoth@gmail.com